सारांश
काठमाडौं । सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ का लागि २१ खर्ब २४ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँको बजेट सार्वजनिक गर्दै कर्मचारी तलब वृद्धि, सामाजिक सुरक्षा विस्तार र पूर्वाधार विकासलाई प्राथमिकतामा राखेको छ।
अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले शुक्रबार संघीय संसद्मा प्रस्तुत गरेको बजेटअनुसार कुल विनियोजनमध्ये ५९.८ प्रतिशत चालु खर्च, २०.३ प्रतिशत पुँजीगत खर्च र १९.९ प्रतिशत वित्तीय व्यवस्थापनतर्फ छुट्याइएको छ।
सरकारले आन्तरिक राजस्वबाट १४ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँ उठाउने लक्ष्य लिएको छ भने अपुग रकम वैदेशिक सहायता, ऋण तथा आन्तरिक ऋणमार्फत व्यवस्थापन गरिने जनाएको छ।
बजेटमा राष्ट्रसेवक कर्मचारीको तलब १० प्रतिशतले बढाइएको छ । कार्यसम्पादन मूल्यांकनका आधारमा थप १० प्रतिशत प्रोत्साहन भत्ता दिने व्यवस्था पनि गरिएको छ।
सामाजिक सुरक्षातर्फ १ खर्ब २० अर्ब रुपैयाँ विनियोजन गर्दै दलित बालबालिकालाई पोषण भत्ता दिने घोषणा गरिएको छ । महिलाका लागि ‘ब्लु बस’ सञ्चालन गर्ने तथा नर्सिङ कर्मचारीको रात्रि भत्ता दोब्बर बनाउने कार्यक्रम पनि समेटिएको छ।
पूर्वाधारतर्फ काठमाडौं–तराई द्रुतमार्ग निर्माणका लागि १७ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँ छुट्याइएको छ । यस्तै विद्युतीय सवारीसाधनमा अब क्षमताको सट्टा मूल्यका आधारमा भन्सार महसुल निर्धारण गरिने भएको छ।
शिक्षा क्षेत्रमा २ खर्ब १८ अर्ब रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ भने स्वास्थ्यतर्फ नेपाल औषधी लिमिटेडलाई २५ प्रकारका औषधी उत्पादन गर्न सक्षम बनाइने लक्ष्य राखिएको छ।
प्रशासनिक सुधारअन्तर्गत १८ मन्त्रालयको अवधारणा कार्यान्वयन गरिने र डेनमार्क, ब्राजिल तथा दक्षिण अफ्रिकास्थित नेपाली दूतावास बन्द गरिने घोषणा पनि बजेटमा गरिएको छ।
यसैगरी पाँच वर्षभित्र पाँच वटा क्रिकेट रंगशाला निर्माण गर्ने तथा रेमिट्यान्स पठाउनेहरूका लागि चिठ्ठा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने घोषणा बजेटका नयाँ र आकर्षक कार्यक्रमका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
